Opdracht

Namens de Stichting Halt heb ik een verkenning uitgevoerd naar de mogelijke meerwaarde van blockchain technologie bij de Halt-interventie, mede als voorbeeld voor een bredere toepassing binnen de (jeugd)strafrechtketen.

Resultaat

De conclusies van dit eerste blockchain project waren positief: de blockchain is in potentie waardevolle technologie voor de (jeugd)strafrechtketen en voor de Halt-interventie in het bijzonder, met de volgende voorziene voordelen van de toepassing:

  • Eenduidig beeld van de client bij alle betrokken ketenpartners (mits daartoe geautoriseerd).
  • Gedeeld eigenaarschap van de ‘verwerkingslogica’.
  • Uniform en correct beeld mede door decentrale opslag.
  • Veilige opslag van privacy gevoelige informatie.
  • Identificatie met digitale handtekening.
  • Biedt mogelijkheden om clienten beter te informeren en meer te betrekken.
  • Maakt sturing en verantwoording eenvoudiger.

Als contouren voor verdere uitwerking en realisatie leverde dit op:

  • Private blockchain bij partners in een gecontroleerde omgeving.
  • Proces informatie in de blockchain.
  • Dossier informatie in de databases van de ketenpartners.
  • App voor vergroten van de toegankelijkheid en samenwerking met externe partijen.
  • Scope: Halt-interventie (als voorbeeld voor strafrechtketen) + ketenpartners.

Ook leverde het onderzoek inzicht in een aantal concretiseringsvragen en ontwerpkeuzes die gemaakt zullen moeten worden in het kader van een praktische implementatie:

  • Concretisering werkproces.
    • Hoe ziet een concreet (digitaal) werkproces voor de Halt-interventie er uit, inclusief informatieverwerking, als gebruik wordt gemaakt van blockchain? Hierbij kan voortgebouwd worden op de resultaten van de pilot.
  • Concretisering informatiearchitectuur.
    • Welke informatie wordt in de blockchain opgeslagen en welke in de bronsystemen en apps? Ofwel, welke verdeling tussen procesinformatie en dossierinformatie is werkbaar? Zodanig dat de privacy gewaarborgd wordt door het afschermen van informatie en tevens de voordelen van de blockchain benut worden?
  • Eigenaarschap en beheer.
    • Welke taken en activiteiten hangen samen met het beheer van de blockchain?
    • Hoe kan het eigenaarschap en beheer van de blockchain belegd worden?
    • In het bijzonder met betrekking tot de flexibiliteit van de blockchain: hoe ga je binnen de keten om met verandering in processen, toevoegen van een ketenpartner of andere wijzigingen in de verantwoordelijkheidsverdeling?
  • Welke (strategische) meerwaarde biedt de blockchain Halt als ketenorganisatie?
  • Welke meerwaarde zien we voor Halt in het gebruik van de blockchain?
  • Welke bestuurlijke en juridische randvoorwaarden zien we voor het gebruik van de blockchain?
  • Welke stuur- en verantwoordingsinformatie levert de blockchain? Hoe kan de blockchain sturing en verantwoording verbeteren?
  • Welke rol kan de blockchain spelen voor Halt als kennispartner, o.a. als bron van waardevolle informatie, ook te gebruiken voor preventie?

Voor beantwoording van deze vragen is een proof of concept als vervolgproject gestart: ‘Blockchain @Halt: the next step’. De resultaten van het vervolgproject zijn op 1 februari 2018 gepresenteerd en de belangrijkste conclusies van de PoC zijn:

  • Een belangrijk deel van de beheertaken en -activiteiten hangt samen met keteninformatisering in het algemeen en is niet blockchain specifiek.
  • Afspraken over inzet en gebruik van blockchain richt zich primair op de technische interoperabiliteit binnen een keten.
  • Strategisch en tactisch beheer van een ‘blockchain ketenvoorziening’ is niet wezenlijk anders dan bij een ‘klassiek centraal register’. Het verschil zit vooral in het operationeel beheer.
  • Voorkeur voor eigenaarschap en beheer van de onderzochte ‘blockchain ketenvoorziening’ gaat uit naar een gemeenschappelijke variant, waarin elk van de ketenpartijen in gelijke mate verantwoordelijk is voor de inrichting en beheer van de voorziening.
  • Bij gedeeld eigenaarschap van de gemaakte modellen, afspraken en standaarden voor de inrichting van de blockchainvoorziening, zijn de blockchain nodes bij elk van de ketenpartijen geplaatst. Deze combinatie sluit het meest aan bij de filosofie van blockchain waarbij er geen centrale autoriteit is en benut maximaal de meerwaarde van blockchain technologie.
  • Met behulp van een rekenmodel zijn de kosten van de ‘blockchain ketenvoorziening’ op hoofdlijnen vergeleken met een ‘klassiek centraal register’ voor het digitaal delen van keteninformatie. Het rekenmodel concentreert zich op die onderdelen die in financiële zin onderscheidend zijn ten opzichte van een klassieke oplossing. In het rekenmodel zijn de indirecte baten of de financieel gemaakte meerwaarde van een blockchain voorziening niet opgenomen, zoals het lagere risico dat de blockchain voorziening getroffen wordt door een cyberaanval. De belangrijkste conclusies zijn:
    • De initiële kosten en de jaarlijkse kosten liggen bij de onderzochte ‘blockchain ketenvoorziening’ aanzienlijk lager dan die van een ‘klassiek centraal register’.
    • De kosten voor exploitatie en beheer van de ‘blockchain ketenvoorziening’ liggen fractioneel hoger dan die van een ‘klassiek centraal register’ als gevolg van de extra infrastructuurkosten en de inspanning voor het beheer van de cryptografische sleutels.

Overige resultaten

De belangrijkste overige resultaten van het vervolgproject ‘Blockchain @Halt: the next step’ zijn:

  • Een beschrijving van het werkproces voor de Halt-interventie, optimaal digitaal ingericht, mede gebruik makend van een ‘blockchain ketenvoorziening’.
  • Een informatiearchitectuur die aangeeft hoe de informatieverdeling en interactie/verbinding is tussen blockchain, bronsystemen en applicaties.
  • Inzicht in de invulling die blockchain geeft aan privacy vraagstukken.
  • Scenario voor het beleggen van eigenaarschap en beheer.
  • Rekenmodel voor de kosten van beheer.
  • Strategische analyse van de meerwaarde van de blockchain voor Halt.
  • Beslissingsondersteunend document ter onderbouwing van keuze om blockchain wel of niet in te zetten.
  • Mock-up/ontwerp van een app voor gebruik tijdens de Halt-interventie.

Blockchain samengevat

  • Betrouwbaar: gewaarborgde consistentie en integriteit van de informatie voor alle aangesloten partijen. Zij beschikken (mits geautoriseerd) daadwerkelijk over dezelfde actuele, integere en eenduidige informatiepositie.
  • Privacy:blockchain maakt het mogelijk om “AVG-proof” te werken. Security en Privacy-by-Design zijn geborgd in deze manier van samenwerken en informatie-uitwisseling.
  • Fraudebestendig: de transacties worden op een onveranderlijke wijze opgeslagen en eventuele afwijkingen worden direct binnen het gedistribueerde netwerk gesignaleerd.
  • Veilig: gebruikers en transacties worden beschermd middels meervoudige cryptografie.
  • Geen ‘Double Spending’: verificatie- en consensusprocedures voorkomen het uitvoeren van dubbele vastleggingen en/of transacties zodat het onderlinge vertrouwen tussen de deelnemers is gewaarborgd en er geen noodzaak bestaat voor de inzet van intermediairs of ‘trusted third parties.
  • Robuust: het gedistribueerde karakter van het systeem voorkomt de afhankelijkheid van een enkele organisatie.
  • Waterdicht systeem garandeert veiligheid: e transactie die in blockchain plaatsvindt wordt gecontroleerd door alle aangesloten computers. Alle computers die zijn aangesloten op het blockchain netwerk beheren een kopie van deze database. Als een (1) van deze kopieën niet meer overeenkomt met de anderen wordt dit direct herkend en wordt de transactie niet geaccepteerd. Hierdoor is het praktisch onmogelijk om fouten te maken of te frauderen. Deze kenmerken vormen de basis voor de bekendste toepassing van blockchain: de bitcoin.
  • Blockchain stimuleert samenwerking: steeds meer bedrijven zoeken de samenwerking met andere partijen binnen hun keten. Blockchain stimuleert deze samenwerking, door de uitwisseling van allerlei gegevens en documenten veiliger te laten plaatsvinden. Een doorbraak voor transacties waarbij transparantie over herkomst en eigendom cruciaal is.
  • Transparantie door de hele keten: bij blockchain kunnen alle deelnemers (mits daartoe geautoriseerd) meekijken. Dat zorgt voor een extreem transparant proces. Zo wordt het mogelijk om transacties door de hele keten te volgen en controleren, waardoor een soort geautomatiseerde accountant ontstaat (‘audit-trail’). Voorbeelden die hierdoor significant efficiënter en goedkoper kunnen worden uitgevoerd zijn toezicht en controle taken.
  • Slimme en efficiënte afspraken dankzij smart contracts: blockchaintechnologie maakt het mogelijk om zogenaamde als-dan-afspraken vast te leggen in een smart contract. Dit is software waarin afspraken worden vastgelegd onder welke condities transacties binnen blockchain uitgevoerd mogen/ moeten worden. Er is dan geen ‘intermediair’ of ‘trusted third party’ nodig die de transactie controleert.

Uitdagingen blockchain

  • Het is pionieren (maar daar ontdek en leer je het meeste van).
  • Toepasbaarheid in (jeugd)strafrechtketen niet eerder aangetoond.
  • Beschikbaarheid blockchain kennis.
  • Blockchain technologie kent nog geen standaard.
  • Weerstand tegen blockchain technologie.
  • Organisatorische ‘weerstand’ en ‘vertrouwen’.
  • Wil tot samenwerken, informatie delen en transparantie.

Wilt u meer weten over blockchain? Ik vertel u graag meer, per mail, telefoon of tijdens een afspraak. Laat mij weten wat uw vraag of verzoek is, dan neem ik zo snel mogelijk contact met u op.

U kunt natuurlijk ook zelf contact met mij opnemen via 06 – 1334 5753 of info@marcelensing.nl